حد جنوبى آلمان غربى به نشانى 742 regnerpS مضبوط است داراى 203 ورق به ابعاد 5 / 16 x 5 / 22 سانتىمتر است بر روى كاغذ زرد ضخيم و بر هر صفحه 19 سطر به خط خواناى احمد بن عبد اللّه بن محمد بن ابى المكارم مشكاتى كه در روز جمعه اواخر ماه صفر سال 713 هجرى هلالى در شهر بغداد نگاشته آمده است « 1 » . موريانه رخنهء بسيار بخصوص در اوراق ميانين كتاب كرده است و افتادگىها دارد كه شرحش به جاى خود خواهد آمد . اين نسخه در سال 1345 خورشيدى ضمن مطالعهء نسخ خطى فارسى در كتابخانهء دانشگاه توبينگن بدست افتاد و كتاب حاضر از روى ميكروفيلم آن فراهم آمد و به علت افتادگىهاى بسيار بيش از آنچه مىبايست دراين‌باره رنج برد و با اين همه خالى از خطا نتواند بود چه نسخه منحصر به فرد بود و مصحح علاوه بر تنگ‌مايگى از نعمت مقابله با ديگر نسخه‌ها محروم . كوشش بسيار به عمل آورد تا شايد نسخهء ديگرى بجويد و بدين منظور فهرست كتابخانه‌هاى فرانسه و انگلستان و آلمان و اتريش و روسيه و ديگر ممالك اروپائى را از نظر دقيق گذرانيد ولى راه به جائى نبرد خاصه كه فهرست‌ها گويا نيست و كتب و رسايل بسيار بىنام است و عمرها بايد تا همهء آنها از نزديك ديده آيد و شايد شناخته . براى شناخت خلاصه‌كننده نيز تلاش به جائى نرسيد چه نامى از كتاب در ميان نبود تا به مؤلف رسد تنها در حاشيهء صفحهء نخستين كتاب به خطى ديگر گونه كاتبى جز كاتب اصلى نوشته است « 2 » . « قال الشيخ الصالح امين الدين عمر بن ابى بكر الكازرونى رحمة اللّه عليه » از اين رو تا حد توان و آگاهى مصحح همه كسانى را كه با اين نام و لقب و شهرت مناسبتى داشتند مورد بررسى قرار داد و سودى نبرد اما به گمان نويسنده جاى دريغ نيست چه اثر بر جاى است مؤلف هر كه خواهد گو باش سپاس و درود خوانندگان روان او را در خواهد يافت و اين تيرى نيست كه خطا كند . اما شرح تعرف كه كتاب حاضر خلاصهء آن است تأليف ابو ابراهيم اسماعيل بن محمد بن عبد اللّه مستملى بخارى است كه در سال 434 هجرى درگذشته است « 3 » و در مقدمهء شرح تعرف خود او دربارهء كتابش چنين مىنويسد :

--> ( 1 ) - رجوع شود به كليشهء شمارهء 3 ( 2 ) - رجوع شود به كليشهء شمارهء 1 ( 3 ) - معجم المؤلفين جلد 3 به نقل از كشف الظنون ص 420